conditionering
We leven in een allesomvattende, mondiale smeltkroes waarin gelijkenissen en ‘normaal-zijn’ hoger worden ingeschat dan uniciteit en individuele creativiteit.
Door CONDITIONERING aanvaarden we een proces dat zich vertaalt in de homogenisatie van sociale en culturele verschillen, en in de beperking van ons eigen potentieel en individualiteit.
Dit klakkeloos overnemen van een set van standaarden, opinies en verwachtingen heeft ons stevig en wel in zijn greep, en leidt ons naar een wereld die soms mijlenver afstaat van ons ware potentieel. Een binnen- en buitenwereld die ons niet noodzakelijk helpen te houden van wie we werkelijk zijn: UNIEK!
HUMAN DESIGN biedt een uitzonderlijk intstrument om onze conditioneringen te begrijpen en ermee om te gaan.
Het middelmatige verstand is niet in staat de mens te begrijpen die weigert blind te buigen voor conventionele vooroordelen en in plaats daarvan verkiest zijn opvattingen moedig en eerlijk naar buiten te brengen.
(Albert Einstein)
Vanuit een antropologisch perspectief…
Gezien mijn eigen reis doorheen dit leven, wil ik graag een licht werpen op conditionering vanuit een antropologisch perspectief. Het is dit perspectief dat me toeliet te zien hoe de conditioneringsmechanismes zovele lagen en dimensies van ons bestaan raken. In Human Design vond ik een verbazingwekkend instrument waarmee we de conditionering in ons eigen leven en onze uniciteit diepgaand kunnen onderzoeken.
Het leven van ieder van ons kan een buitengewone etnografie zijn…
Antropologen die stammen ontdekken in verafgelegen oerwouden zijn er steeds minder. Hun etnografische onderzoeken daarentegen leren ons wel hoe andere samenlevingen en culturen bepaalde aspecten van socio-cultureel gedrag uiten. We krijgen ook inzicht in de vele manieren waarop ze zich verhouden tot hun omgeving. Er bestaan quasi oneindig veel socio-culturele patronen en vormen. Ontmoetingen met andere mensen en kruisbestuivingen kunnen van ons leven dan ook een heel kleurrijke en spannende ontdekkingsreis maken, vol afwisseling en boeiende avonturen.
Maar in onze socio-culturele uitwisselingen lijkt de rijkdom van onze uniciteit vaak behoorlijk ver te zoeken.
We weten allemaal dat onze culturele en sociale uitwisselingen zich meer dan eens baseren op oordelen en weerstand, en dat ze kunnen leiden tot allerhande misverstanden en conflicten. Je hoeft alleen maar te kijken naar de gevolgen van de maatschappelijke gelaagdheid in onze naaste omgeving, of naar de algemene houding van weerstand en gebrek aan openheid en begrip als het gaat om bredere interculturele uitwisselingen.
In plaats van de rijkdom en diepgang van dergelijke ontmoetingen te omarmen, worden we vaak gedreven door gedrag dat vast wil houden aan hoe we gewoon zijn te leven en aan onze vertrouwde manieren van tegen de dingen aan te kijken. We veroordelen daarbij makkelijk alles wat hiervan afwijkt en wat we niet gewoon zijn.
Waarom omarmen we de rijkdom en diepgang van socio-culturele uitwisselingen dan niet?
De belangrijkste reden hiervoor is identificatie, maar identificatie met wat? Vanuit een antropologisch perspectief zijn wij mensen een mix van ‘aanleg’ en ‘opvoeding’. En hoewel elk van deze termen op verschillende manieren kan worden geïnterpreteerd, toont deze dichotomie een realiteit: onze vorm kan zich niet gezond ontwikkelen wanneer we niet op een of andere manier worden grootgebracht; ieder kind heeft jaren van opvoeding en stimulans nodig om te groeien op alle vlakken van zijn leven.
De tweedeling tussen aanleg en opvoeding maakt wezenlijk deel uit van de mensheid, en vormt ook de kern van het individuele antropologische avontuur waar deze website het over heeft. De kaart die Human Design als onderzoeksinstrument biedt, is een revolutionair middel dat ons tot in de details toont hoe aanleg en opvoeding zich individueel en uniek vertalen in ieder van ons.
Identificatie komt voor bij die aspecten van ons die in feite uitwisselbaar zijn. Neem bijvoorbeeld geslacht en gender; we identificeren ons nooit echt met man of vrouw zijn, maar we vereenzelvigen ons wel met alle verschillende rollen en mogelijkheden van wat het is om een meisje of een jongen te zijn, een man of een vrouw, een vader of een moeder, enzovoort. Met andere woorden, op het moment waarop identificatie plaats vindt, stappen we het domein van conditionering binnen. We wórden dat wat oorspronkelijk enkel bedoeld was als voedende stimulans, en maken het een deel van ons. We identificeren ons ermee, het wordt iets stars en onveranderlijks in ons. Conditionering is een bijzonder krachtig fenomeen in het leven van ons allemaal: het is energetisch erg sterk en heeft een macht over ons waar we ons vaak niet eens bewust van zijn!
Het is de identificatie met onze opvoeding – conditionering – die ons het zicht belemmert op alles wat mogelijk zou kunnen zijn voor ons…
In onze socio-culturele levenssfeer vertaalt dit proces zich in allerlei identificaties die we gaan zien als een deel van onze aanleg: we veronderstellen gender-gebonden rollen, we beweren een bepaalde nationaliteit te hebben, we houden vast aan een hele reeks gewoonten, onweerlegbare waarden of religieuze zienswijzen, we gaan relaties aan op een specifieke manier, we functioneren volgens bepaalde economische wetten, en ga zo maar door. En we nemen zonder slag of stoot aan dat al deze aspecten deel uitmaken van wie we van nature zijn.
Antropologie toont ons het tegendeel: ze worden bepaald door onze ontwikkeling. Maar we identificeren ons zodanig met dit alles dat het conditioneringen worden: we verliezen uit het oog dat het externe factoren zijn, net omdat we er ons te sterk mee vereenzelvigen. Dit is het moment waarop onze opvoeding diep in ons vastgeroest raakt. We verliezen het vermogen om open te staan en de waaier aan beschikbare en verwisselbare mogelijkheden te zien die er voor ons zijn, en die als enig doel hebben ervan te leren en te genieten.
Conditionering brengt op veel vlakken vaak ook een neveneffect met zich mee…
Conditionering heeft vaak ook een bijverschijnsel: lijden. We lijden omdat we vast zitten in bepaalde aspecten die niet bedoeld zijn om gefixeerd te zijn in ons, wat hun aard ook moge zijn. Dit veroorzaakt lijden, omdat we het vermogen verliezen om open te staan en beschikbaar te zijn voor de input van onze omgeving.
Maar conditionering is veel meer dan enkel socio-cultureel: iets wat we kunnen ontdekken door op persoonlijk antropologisch avontuur te gaan in ons leven…
Zoals ik al zei, begon ik mijn persoonlijke zoektocht naar conditionering tijdens mijn studies Sociale Antropologie. In de daaropvolgende jaren werd me duidelijk dat conditionering nog zoveel meer lagen heeft: die zijn niet alleen socio-cultureel maar ook psychologisch en fysisch. Het zijn bovendien ook allemaal energetische processen. Voor mij persoonlijk vormde mijn kennismaking met Human Design een contrapunt, en wel door het vermogen van dit systeem om de conditionering van ieder individu tot in detail te bestuderen, en duidelijk te maken wat de dichotomie aanleg/opvoeding betekent in ons eigen leven. Het is een bijzonder logisch instrument met praktische aanwijzingen waarmee je kunt experimenteren. Hierdoor wordt het proces een experimentele reis die ons meer inzicht geeft in de valkuilen van onze conditionering.